تحقیق کیفی چیست؟
تحقیق کیفی چیست؟
اردیبهشت ۱۴, ۱۳۹۵
نرم افزار SPSS
نرم افزار SPSS و آنالیز آماری مقاله
اردیبهشت ۱۶, ۱۳۹۵
نمایش همه

متغیر مستقل و متغیر وابسته

متغیر مستقل و متغیر وابسته

متغیر مستقل و متغیر وابسته

متغیرهای مورد مطالعه در تحقیق، منحصر به ویژگی های افراد تحت بررسی یا شرایط موجود نیست، بلکه در مواردی محقق یک متغیر را وارد مطالعه می کند و به عبارتی متغیر جدیدی ایجاد می شود تا اثرات آن مورد بررسی قرار بگیرد. این متغیر را متغیر فعال یا مستقل می گویند. بنابراین متغیر مستقل، متغیری است که محقق آن را دستکاری ، کنترل و مشاهده می کند تا اثر آن را بر روی افراد مورد مطالعه یا متغیر وابسته دریابد. در علوم پزشکی معمولا  این متغیر، روش درمانی، پیشگیری،تکنیک جراحی و … می باشد.

متغیر وابسته، متغیری است که به منظور پی بردن به اثر متغیر مستقل، مورد مشاهده یا اندازه گیری قرار می گیرد. معمولا در پژوهشها، متغیر وابسته مورد سنجش قرار می گیرد. پژوهشهای متعددی برای پی بردن به عوامل ایجاد کننده پدیده ها انجام می شود مثلا آیا داروی خاصی موجب کاهش علایم بیماری می شود؟ آیا مصرف سبزیجات باعث پیشگیری از سرطان روده بزرگ می شود؟ یا استروژن در پیشگیری از استیوپورز زنان یایسه موثر است؟ در این مثال ها، دارو، سبزیجات و استروژن متغیر مستقل و علایم بیماری، سرطان روده و استیوپورز متغیر وابسته هستند. در تحقیق آزمایشی متغیر وابسته به متغیری اطلاق می شود که در اثر اجرا، حذف یا تغییر متغیر مستقل، تغییر می کند. متغیر وابسته برعکس متغیر مستقل در اختیار محقق نیست و او نمی تواند  در آن تصرف یا دستکاری کند. معمولا در علم آمار متغیر مستقل x و متغیر وابسته y نوشته می شود و برای نمایش به صورت نمودار متغیر مستقل x روی محور افقی و متغیر وابسته y روی محور عمودی نشان داده می شود.

در بسیاری از تحقیقات، متغیرهای مختلف دیگری در حیطه تحقیق وجود دارند که بر روی متغیر مستقل و متغیر وابسته و یا رابطه میان متغیر مستقل و وابسته اثر می گذارند. این متغیرها مزاحم انجام تحقیق بوده و بررسی تاثیر متغیر مستقل بر وابسته را مشکل می کنند. این متغیرها تحت عنوان متغیرهای مداخله گر یا ناخواسته و مزاحم نامیده می شوند. متغیرهای مداخله گر موجب کاهش یافتن قابلیت تعمیم پذیری یافته های پژوهش می شود بنابراین در یک تحقیق باید در مرحله اول این متغیرها شناسایی شوند و در مرحله بعد ترتیبی اتخاذ نمود تا اثر آنها را از بین ببرد. مثلا در صورتی که محققی تاثیر دود سیگار بر وزن هنگام تولد نوزادان را مورد مطالعه قرار دهد، دود سیگار متغیر مستقل و وزن نوزاد متغیر وابسته محسوب می شود. ولی علاوه بر دود سیگار متغیرهای دیگری مانند تغذیه مادر، جثه مادر و غیره نیز می توانند بر روی وزن نوزاد موثر باشند، بنابراین این متغیرها، متغیرهای مداخله گر هستند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *