کار آزمایی بالینی
کار آزمایی بالینی Clinical Trial
خرداد ۹, ۱۳۹۵
کار آزمایی بالینی
کار آزمایی بالینی (۲) Clinical Trial
خرداد ۱۵, ۱۳۹۵
نمایش همه

دارونما پلاسیبو placebo

دارونما

دارونما

دارونما یا placebo معنای تحت الفظی واژه پلاسیبو در لاتین به معنای “من خشنود می سازم”  است. این واژه که نخستین کلمه آیه نهم باب صدو چهارده از کتاب psalms در ترجمه لاتین عهد عتیق می باشد از واژه placer به معنای خشنود ساختن گرفته شده است.

در فارسی این کلمه دارونما یا گول دارو ترجمه شده است. به طور کلی دارونما گونه ای مداخله یا درمان طبی است که بدون اثر ویژه ای بر وضعیت مورد درمان بوده و صرفا جهت تقلید درمان طبی طراحی شده است و منظور استفاده از آن یا اثر نمادین دارونما یا حذف تورش مشاهده کننده در مطالعات دارای گروه شاهد می باشد.

تغییر حاصل شده در وضعیت بیمار که به انجام نمادین مداخله زمانی و نه اثر اختصاصی فارماکولوژیک یا فیزیولوژیک مداخله قابل انتساب باشد را اثر دارونمایی گویند. نمونه بسیار معروف این اثر در دهه ۱۹۲۰ در کارخانه هاوتورن شیکاگو بررسی شد. در این مطالعه کارخانه وسترن الکتریک اثر روشنایی کارگاه را بر میزان تولید محصول می سنجید. در گروه آطمون نور کارگاه کم و زیاد شده بود در حالیکه میزان نور در گروه شاهد ثابت بود. در نهایت میزان تولید محصول نه تنها در گروه آزمون بلکه در گروه شاهد هم افزایش داشت و این نه به دلیل میزان نور بلکه به خاطر توجه بیشتری که به کارگران مبذول می گشت بود. عوامل موثر بر پاسخدهی به دارونما عبارتند از:

خصوصیات فردی: پذیرش بیماران نسبت به دارونما به خصوص باعث افزایش قابل توجهی در پاسخدهی به دارونما شده و سبب کاهش اختلاف دارو با دارونما می گردد. مدت زمان بیماری و مصرف داروهای قبلی نیز در این مورد موثرند.

تاثیر کار پزشک: به طور کلی پزشکانی که دارای دید مثبت تر و خوشبینانه تری هستند نتایج بهتری از پزشکان شکاک و بدبین می گیرند.

عوامل خارجی: تفاوت در پاسخدهی بیماران در بیمارستان و خارج از آن بهه دلیل تاثیر خانواده ،اطرافیان و محیط مشاهده شده است.

ظاهر دارو: طریقه مصرف دارو، شکل دارو و حتی نامی که به دارو داده می شود اثر آن را تغییر می دهد. به عنوان مثال قرصهای قرمز رنگ اثر تسکین بخشی بیشتری دارند.

کور کردن: اعتماد بیمار به پزشک یا روش درمانی ، تلقی او نسبت به درمان، شرایط خارجی و ظاهر دارو از عواملی هستند که در پاسخ غیر اختصاصی بیمار به دارو تاثیر می گذارند. از سوی دیگر نحوه تلقی درمانگر و نظر او نسبت به فرایند درمانی، نیز بر روی نظر درمانگر نسبت به وضعیت بیمار موثر است. در کارآزمایی های بالینی سعی بر این است که این تاثیرپذیریها به حداقل برسند تا اثرات فارماکولوژیک داروها به طور خالص مورد بررسی قرار گیرند. به همین دلیل روشی که در کارآزمایی های بالینی به کار گرفته می شود روش کور کردن است. در صورتی که بیمار،درمانگر، و آماردان هر سه از روش درمانی یا مداخله بی اطلاع باشند، مطالعه سه سو کور است. در صورتی که پزشک معاینه کننده و بیمار از داروی تجویز شده بی خبر بوده و هیچ ایده قبلی نسبت به آن نداشته باشند مطالعه دوسوکور است و بالاخره در مواردی که به دلیل محدودیت تکنیکی فقط امکان کور کردن یکی از طرفین وجود داشته باشد کارآزمایی یک سو کور مورد استفاه قرار می گیرد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *